23 فروردین 1400 12:09:58 ب.ظ

مدیرعامل کزغال: توسعه صنعتی، اشتغال و اقتصاد در بستر معدن قابل تحقق است.

روابط عمومی شرکت زغال سنگ پروده طبس:

رمضان کریتی ثانی، مدیرعامل شرکت زغال سنگ پروده طبس، به تشریح توانمندی، عملکرد، ظرفیت ها و طرح های این شرکت به عنوان بزرگترین تولیدکننده زغال سنگ کشور پرداخت و قابلیت های معدن برای توسعه اقتصادی، اجتماعی و اشتغالزایی را تشریح نمود:

حوضه زغالدار طبس با وسعتي بالغ بر 30،000 كيلومتر مربع و ذخيره اكتشافي 2/75 ميليارد تن زغال سنگ كك شو و حرارتي، غني ترين و بزرگترين ناحيه زغالي ايران محسوب مي گردد. ناحيه پروده با وسعت 1200 كيلومتر مربع و ذخيره زمين شناسي 1/1 ميليارد تن زغال سنگ كك شو، يكي از چهار ناحيه حوضه زغالي طبس و بزرگترين حوضه زغال سنگ كك شو ايران محسوب مي گردد. شركت زغال سنگ پروده طبس با هدف بهره برداري از ذخاير بهشت زغال سنگ ايران، در سال 1386 با شماره 653 به ثبت رسيد تا به عنوان اولين بهره بردار مكانيزه زغال سنگ كشور، فعاليت خود را آغاز نمايد. در حال حاضر حدود 2500 نفر مستقيماً به صورت اماني و پيماني در اين شركت مشغول به فعاليت هستند.

 

ظرفيت توليد سالانه فاز اول بهره برداري 1/5 ميليون تن زغال سنگ خام از محدوده معدن شماره يك پروده است تا پس از فرآوري با دو روش محيط سنگين و فلوتاسيون ستوني در كارخانه زغالشويي اين شركت، 750،000 تن كنسانتره زغالسنگ كك شو توليد گردد. عملیات بهره برداری از معدن و استخراج ذخایر زغالی  معادن مرکزی و شماره یک منطقه پروده از سال 1387 آغاز شد.این شرکت در طول مدت فعالیت خود موفق به استخراج حدود 9 میلیون تن زغال سنگ خام از مسیرهای پیشروی، هفت کارگاه مکانیزه لانگوال و کارگاه های نیمه مکانیزه و سنتی و بیش از 4 میلیون تن کنسانتره این محصول گردیده و بر اساس برنامه، تولید کنسانتره زغال سنگ کک شوی این شرکت در پایان استخراج هشتمین کارگاه مکانیزه لانگوال که هم اکنون در حال کار است، به حدود 5 میلیون تن خواهد رسید. ضمن اینکه با عنایت به برنامه ریزی صورت گرفته، دستیابی به ظرفیت های تولید زغال سنگ خام و کنسانتره، تا افق 1400 محقق خواهد شد.

 

با این حال، در راستای اجرای اصل 44 قانون اساسی و بابت رد دیون دولت، 100% سهام این شرکت در سال 1393 از طریق سازمان خصوصی سازی واگذار گردید که 95% سهام به مؤسسه صندوق حمایت و بازنشستگی کارکنان فولاد و 5% باقیمانده به کارکنان شرکت منتقل شد.

مؤسسه صندوق حمایت و بازنشستگی کارکنان فولاد نیز جهت پرداخت بدهی، میزان 68.2% از سهام خود در این شرکت را از اواخر سال 1397 به شرکت سرمایه گذاری صدرتأمین واگذار نمود که با این واگذاری، "شرکت سرمایه گذاری صدرتأمین" به عنوان صاحب سهم اصلی شرکت زغال سنگ پروده طبس شناخته می شود.

شایان ذکر است که سرمایه این شرکت ابتدا در سال 1398 از 60 میلیون ریال به 500 میلیارد ریال و نهایتاً نیز در سال 1399 به 2000 میلیارد ریال افزایش یافت.

در ادامه و بر اساس سیاست گذاری صورت گرفته، شرکت­زغال­سنگ­پروده­طبس از تاریخ 03/10/1399 به عنوان دویست و بیست و نهمین نماد معاملاتی (شصت و پنجمین شرکت در بازار اول) با نماد کزغال در فهرست نرخ های  فرابورس­ایران و سهام شرکت در تاریخ 1399/11/15 به عنوان یکصد و هفتاد و هفتمین شرکت بازار فرابورس، داد و ستد شد.

 

عملكرد اين شركت در 9 ماهه گذشته سال جاری در سه بخش حفريات معدني (پيشروي)، توليد زغال سنگ خام و توليد كنسانتره زغال سنگ قابل تفكيك است. ميزان حفريات زيرزميني معدن در اين دوره حدود 4،333 متر بوده كه شامل پيشروي در مسيرهاي اصلي معدن و پانلهاي كارگاههاي استخراج لانگوال مي باشد. در اين مدت بيش از 1،220،000 تن زغالسنگ خام از زيرزمين استخراج شده و افزون بر 461،000 تن كنسانتره نيز در كارخانه زغالشويي اين شركت توليد گرديده است. این شرکت در 9 ماهه سال جاری 473 میلیارد تومان سود خالص محقق نموده که در مقایسه با دوره مشابه سال قبل، رشد 185 درصدی داشته است.

 

میزان تولید زغال سنگ در ایران در مقایسه با امار جهانی، رقم قابل توجهی نیست چرا که اولاً ذخایر 14 میلیاردتنی زغال سنگ ایران در حد متوسط است و دوم اینکه تولید زغال سنگ کشور کماکان سنتی است و به غیر از شرکت زغال سنگ پروده طبس، فعالیت مکانیزه معدنکاری زغال سنگ در سایر معادن کشور شکل نگرفته است.

اگرچه که شرکت زغال سنگ پروده طبس 75% تولید منطقه ای و 42% تولید ملی زغال سنگ را  به خود اختصاص داده و به تنهایی بخش عمده نیاز باتری های کک سازی شرکت سهامی ذوب آهن اصفهان به عنوان قطب فولادسازی کشور، را تأمین می نماید، ولی ظرفیت زغالی منطقه طبس نیز هنوز به درستی شناخته نشده و نیازمند اکتشافات بیشتر است. وجود این معادن در کنار سایر مواد و کانی های منطقه طبس، یک موهبت عظیم خدادادی است که در صورت سرمایه گذاری اساسی و برنامه ریزی اصولی، بدون شک محور توسعه همه جانبه شهرستان و استان بوده و در رشد معدنی، صنعتی و اقتصادی کشور نیز تأثیر قابل توجهی خواهد داشت و بر اساس فرمایشات مقام معظم رهبری با مضمون ضرورت جایگزینی اقتصادی نفتی، معدن بدون شک یکی از این جایگزین ها است. معادن زغالی طبس در صورت توجه کافی، می تواند برای 50 سال آینده هم در منطقه اشتغالزایی پایدار ایجاد کند که برای توسعه اجتماعی و اقتصادی بسیار حائز اهمیت خواهد بود.

 

با احتساب راه انداری واحدهای جدید و افزایش ظرفیت کک سازی کشور به 3 میلیون و 450 هزارتن، تقاضای داخلی برای تأمین کنسانتره زغال سنگ موردنیاز همین واحدها به 4 میلیون و 830 هزارتن در سال افزایش می یابد. این ارقام به خوبی بیانگر ضرورت توسعه معدنکاری زغال سنگ در کشور، بویژه در پهنه زغالی طبس است که شرایط و توان بالقوه ای برای گسترش معدنکاری مکانیزه و افزایش ظرفیت استخراج خام و تولید کنسانتره را در اختیار دارد. البته باید خاطر نشان نمود که واردات زغال سنگ امری اجتناب ناپذیر است. صنایع کک سازی بر اساس شرایط تولید و شاخصه های کیفی زغال سنگ، ناگزیر به مخلوط نمودن انواع زغال جهت تهیه خوراک ورودی بهینه می باشند. با توجه به کیفیت زغال سنگ ایران، بهبود مشخصات کیفی از طریق تأمین زغال خارجی و مخلوط کردن با تولید داخل انجام می شود. ضمن اینکه باید تأکید نمود زغال سنگ تولیدی این شرکت به لحاظ مشخصات کیفی و به ویژه پلاستومتری، شرایط بسیار مطلوبی داشته و پلاستومتری محصول در حد یا حتی بالاتر از کلاس جهانی است. با این حال، میزان گوگرد زغال منطقه بالاتر از حد متعارف مورد استفاده صنایع کک سازی است که این مشکل نیز با مخلوط کردن انواع زغال مرتفع می گردد.

در بحث صادرات نیز شرایط مشابهی حاکم است. تولید زغال سنگ کک شوی ایران حتی کفاف نیاز صنایع داخلی را نیز نمی دهد و بنابراین فرصت و تولیدی برای صادرات نیست. البته باید گفت که شرکت زغال سنگ پروده طبس خوشبختانه در بحث صادرات نیز ورود موفقی داشته و در سال های 97 و 98 بخشی از محصول خود را روانه بازار جهانی نموده که از این رهگذر، صادرکننده نمونه استان خراسان جنوبی نیز بوده است.

در بحث قیمت و با توجه به مشکلات متعددی که در سالیان متمادی متوجه معدنکاران زغالی بود، با تعامل صورت گرفته، از حدود 2 سال قبل، قیمت هر تن کنسانتره زغال سنگ کک شو برابر 26.5% قیمت شمش فولاد خوزستان تعیین گردید که این امر در مقایسه با روش قیمت گذاری قبلی، تا حدودی برای حل مشکلات معادن زغال سنگ و تأمین نقدینگی مؤثرتر عمل کرده است. با این حال، ضرورت بررسی بیشتر و بازنگری نرخ قیمت کاملاً محسوس است تا شرکت های زغالی بتوانند بخش بیشتری از نیازهای خود را برای تأمین مالی و توسعه فعالیت را مرتفع نمایند.

 

صنعت زغال سنگ کشور نیازمند تحول است و لازمه این تحول، گذر از معدنکاری سنتی به معدنکاری مکانیزه خواهد بود. هرچند برنامه ریزی هایی توسط متولیان امر برای تدوین طرح جامع زغال سنگ کشور انجام شده است، ولی موفقیت اجرای این طرح وابسته به بررسی همه جانبه ظرفیت ها و تدوین راهکارهای مناسب برای ایجاد تمرکز با هدف افزایش تولید و توسعه معدنکاری مکانیزه در کشور است. صنعت زغال سنگ در بسیاری از کشورها تحت حمایت دولت بوده و از یارانه های مختلف حمایتی برخوردار است. این حمایت ها در ایران نه تنها برقرار نیست، بلکه عدم ارائه تسهیلات مناسب در بحث مالیات، عوارض، بیمه و حقوق دولتی، فشار مضاعفی به معدنکاران وارد می نماید. مطمئناً اگر پشتیبانی مناسب از طرف دولت انحام شده و تسهیلات مالی و اقتصادی به این صنعت ارائه گردد، زغال سنگ می تواند محرک مهمی در رشد اقتصادی کشور باشد.

 

خوشبختانه با توجه به سابقه بیش از یک دهه فعالیت به عنوان اولین و تنها شرکت فعال در عرصه معدنکاری تمام مکانیزه استخراج زغال سنگ از ذخایر عمقی و با عنایت به تجارب بسیار ارزشمند کسب شده در حوزه های دانش فنی و تخصصی و همچنین در اختیار داشتن منابع تجهیزاتی مانند ماشین آلات حفریات و استخراج و بهره گیری از بزرگترین کارخانه زغالشویی ایران و نیز وجود سرمایه های انسانی جوان و متخصص در بخش های مدیریتی، پشتیبانی، برنامه ریزی، فنی و عملیاتی، توانمندی فنی و اجرایی، شرکت زغال سنگ پروده طبس آمادگی و توانایی لازم برای ایجاد جهش در تولید زغال سنگ کشور را دارد. با این حال، تحقق این مهم منوط به حمایت دولت در تأمین منابع مالی و تسهیلات حمایتی و همچنین همکاری متولیان بخش معدن برای در اختیار گذاشتن ذخایر و منابع جدید زغالی است و بر این اساس، شرکت زغال سنگ پروده طبس آمادگی دارد به توسعه معدنکاری مکانیزه در کشور برای افزایش تولید و تأمین خوراک صنایع کمک نماید.

 

مشكلات اصلي اين شركت جهت پيشبرد و گسترش فعاليتها را مي توان در سه بخش اصلي عنوان نمود:

1-     ضرورت سرمایه گذاری دولت جهت توسعه زیرساخت های اساسی منطقه معدنی پروده شامل جاده دسترسی، آب، ارتباطات و برق به منظور تسهیل و تسریع روند توسعه معدنکاری منطقه با توجه به پتانسیل بسیار بالای منطقه. بهره برداری از این ظرفیت معدنی برای توسعه صنعتی و اقتصادی و ایجاد اشتغال پایدار، منوط به سرمایه گذاری بخش دولتی در حوزه زیرساخت خواهد بود.

2-     ضرورت ارتقاء کیفی و کمی زیرساخت ارتباطی منطقه با عنایت به اینکه در حال حاضر بیش از 6000 نفر در این منطقه مشغول به کار هستند. این ضرورت به خصوص برای جاده دسترسی و حجم ترددهای روزانه باربر و نفربر، بسیار محسوس است. در این راستا پیشنهاد می گردد مسیر ریلی منتهی به منطقه معدنی پروده با سرمایه گذاری لازم، جهت استفاده مسافری نیز تجهیز و تکمیل گردد تا از این بستر برای تردد نیروهای معدن استفاده گردد.

3-     ضرورت و اهمیت در اختیار گرفتن بلوک ها و ذخایر جدید زغالی به منظور توسعه هرچه بیشتر و سریعتر فعالیت معدنکاری در منظقه

هرچند اين شركت تا كنون فعاليت برون مرزي نداشته است ولي با توجه به اينكه پيشگام معدنكاري مكانيزه در ايران بوده و نيروهاي اين شركت دانش و تخصص ارزشمندي در اين زمينه كسب نموده اند، در صورت فراهم بودن بستر لازم، امكان و توانايي ارائه خدمات فني و مهندسي، بويژه در زمينه طراحي، اجرا و سرويس و نگهداري پروژه هاي مكانيزاسيون معادن زغالسنگ به خارج از مرزها و كشورهاي همسايه وجود دارد.

 

داخلی سازی قطعات و تجهیزات همواره یکی از اهداف برنامه این شرکت بوده است. با توجه به مشکلات ارزی و شرایط تحمیل شده به کشور و به منظور جلوگیری از توقف فعالیتهای معدنی و کارخانه فرآوری زغال سنگ از اواخر سال 1389، با تشکیل کارگروه مهندسی معکوس، فرآیند بومی سازی قطعات مصرفی و یدکی تجهیزات و در برخی موارد کل تجهیز مورد نیاز با مشارکت شرکت های توانمند سازنده داخلی آغاز شد که تا کنون 1427 قلم تجهیزاتی در بخش های نگهداری معدن، سیستم تهویه و آبکشی، ماشین آلات حفاری معدن و سیستم ها و تجهیزات فرآوری زغال سنگ مهندسی معکوس شده اند.

 

در حال حاضر برای توسعه عملیاتی در دو بخش استخراج زغال سنگ خام و تولید کنسانتره این محصول با هدف افزایش میزان و راندمان تولید، برنامه ریزی لازم در شرکت زغال سنگ پروده طبس انجام شده است. به منظور افزایش سطح استخراج معادن، پروژه خرید سری دوم تجهیزات مکانیزه استخراج لانگوال در دستور کار قرار دارد که گزارشات فنی و اقتصادی طرح تهیه شده و در حال حاضر پیگیری برای استفاده از خدمات مشاورین متخصص در این حوزه برای نهایی کردن موضوع، در حال پیگیری است. علاوه بر این، این شرکت در مزایده یکی از بلوک های زغالی منطقه پروده 4 طبس که توسط شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران برگزار گردیده، مشارکت نموده و برنده شده است که تشریفات قانونی کار برای امضای قرارداد در حال انجام است. با در اختیار گرفتن این بلوک با ذخیره زمین شناسی 78،400 هزارتن، شرکت زغال سنگ پروده طبس قادر خواهد بود با استفاده از توان فنی و مهندسی موجود و با جذب منابع مالی بانکی، ظرفیت استخراج زغال سنگ خام را به میزان 300 هزارتن و تولید کنسانتره کشور را 240 هزارتن در سال افزایش داده و 800 فرصت جدید اشتغال پایدار ایجاد نماید.

برای افزایش میزان و کیفیت تولید کنسانتره نیز پروژه اسپیرال در کارخانه زغال شویی این شرکت در حال اجرا است که هدف این طرح، افزایش راندمان فراوری زغال سنگ و بالابردن میزان تولید است.

 

با توجه به پيش بيني نياز كشور به زغال سنگ در سال هاي آينده بر اساس چشم انداز 1404 و روند توسعه فولاد و صنايع مرتبط، توسعه بخش زغال سنگ به منظور جلوگيري از افزايش هزينه ها و نيز توجه به بازارهاي صادراتي، ضروري به نظر ميرسد و  به همين دليل بايد در زمينه معادن زغال سنگ سرمايه گذاري مناسبي انجام شود و به همين خاطر مي توان به آينده روشني اميدوار بود. ضمناً با توجه به عملكرد و راندمان مناسب معدنكاري مكانيزه در طبس، گسترش اين روش بهره برداري در ساير معادن كشور نيز راه حل مناسبي جهت شكوفايي اين صنعت و افزايش توليد و بهره وري خواهد بود.